Thợ điện làm xong, quét dọn, chuẩn bị bàn giao. Chủ nhà bật thử vài cái đèn thấy sáng, gật đầu, ký. Ba tháng sau dọn vô ở mới phát hiện thiếu ổ chỗ này, CB nhảy chỗ kia, muốn khoan treo cái kệ thì không ai biết dây âm tường chạy đâu. Lúc đó sửa cực gấp mấy lần.
Nhà còn trống, chưa kê đồ, thợ còn ở đó — đó mới là lúc dễ sửa nhất. Bài này là danh sách những thứ nên kiểm và nên hỏi trước khi thợ rút.
1. Mở tủ điện ra coi
Đừng ngại mở nắp tủ điện ra nhìn. Ba thứ cần thấy:
- 🔹 Có mấy CB nhánh, mỗi cái ăn về đâu. Nhà bình thường ít nhất phải tách được: đèn, ổ cắm phòng, bếp, máy lạnh, nhà tắm. Nếu cả nhà chỉ có một hai cái CB thì sau này hư một chỗ là cúp cả nhà, mà dò cũng không biết dò đâu.
- 🔹 Có nhãn ghi từng nhánh không. Nhờ thợ dán nhãn ngay lúc còn nhớ: “đèn tầng trệt”, “ổ cắm bếp”, “máy lạnh phòng ngủ”. Chờ vài tháng sau thì chính thợ cũng quên.
- 🔹 Có CB chống giật cho nhánh ướt chưa. Nhà tắm, máy giặt, bếp là ba chỗ nên có. Nói cho rõ để khỏi lẫn: CB cóc cắt khi quá tải, CB chống giật cắt khi có dòng rò — hai cái khác nhau, cái này không thay cái kia.
Thiếu chỗ nào thì bổ sung ngay lúc này rẻ hơn nhiều. Loại aptomat chống giật có hộp đựng nắp đậy gắn được ở ngoài tủ nếu tủ đã chật, hoặc bản không vỏ hộp gắn thẳng vô thanh ray trong tủ.
2. Thử tải đồng loạt, đừng thử từng cái
Bật một cái đèn thấy sáng thì chưa nói lên gì. Cách thử có ý nghĩa hơn: bật đồng loạt những thứ nặng nhất mà nhà sẽ dùng cùng lúc — máy lạnh, bình nóng lạnh, bếp, máy giặt, cộng đèn quạt. Nếu chưa có đồ thì mượn tạm, hoặc ít nhất bật hết đèn quạt và hỏi thợ đã tính nhánh cho những món sắp mua chưa.
Coi CB tổng có nhảy không. Nhảy ngay lúc nhà mới là dấu hiệu phải xử ngay, đừng để dọn vô rồi mới biết.
3. Bảng tra nhanh: kiểm gì, dấu hiệu nào là chưa ổn
| Kiểm cái gì | Dấu hiệu chưa ổn | Nên làm |
|---|---|---|
| Cắm thử phích vào từng ổ | Cắm vô thấy lỏng, rút ra quá nhẹ tay | Yêu cầu thay ổ, ổ lỏng là nóng về sau |
| Cắm một món có tải (quạt, đèn bàn) rồi sờ mặt ổ sau 15 phút | Mặt ổ ấm nóng bất thường | Coi lại đấu nối phía sau ổ |
| Bật đồng loạt đồ nặng | CB tổng nhảy, đèn tối sụt rõ | Xem lại cách chia nhánh và CB tổng |
| Đếm ổ cắm từng phòng | Phòng ngủ chỉ có một ổ, bếp chỉ hai ổ | Xin thêm ngay lúc chưa sơn hoàn thiện |
| Hỏi sơ đồ dây âm tường | Thợ nói “nhớ trong đầu” | Xin ảnh chụp lúc đi dây, lưu lại |
4. Xin bằng được ảnh đường dây âm tường
Đây là thứ chủ nhà hay quên nhất mà sau này tiếc nhất. Lúc thợ đi dây xong, chưa tô trát, nhờ chụp mấy tấm hình từng mảng tường có dây, hoặc vẽ sơ đồ đơn giản. Lưu vô điện thoại, gửi cho mình một bản.
Vài năm sau muốn khoan treo tivi, treo kệ, gắn máy lạnh, mấy tấm hình đó cứu bạn khỏi khoan trúng dây. Không có hình thì phải dò, mà dò không bao giờ chắc bằng nhìn hình chụp lúc trần trụi.
5. Nghĩ trước cho những món sắp mua
Nhà mới thường chưa sắm đủ đồ. Cứ liệt kê ra những món chắc chắn sẽ mua trong một hai năm tới rồi hỏi thợ đã chừa nhánh chưa:
- Máy lạnh phòng nào — mỗi máy nên một CB cóc riêng.
- Bình nóng lạnh, bếp từ — nhóm gia nhiệt nặng, món nào từ 2000W trở lên là phải CB cóc riêng và dây đủ lớn, không cắm ổ chia.
- Máy giặt, máy sấy — chỗ ẩm, nên nằm trong nhánh có CB chống giật.
- Chỗ sạc xe điện nếu có — hỏi thợ ngay từ đầu, đây là món ăn điện đều và lâu.
Chừa sẵn một nhánh trống trong tủ điện lúc này rất rẻ. Kéo thêm nhánh sau khi đã tô sơn thì phải đục.
6. Ngó qua chất lượng đồ đã lắp
Ổ cắm và công tắc là thứ ngày nào cũng đụng tới, nhưng lại hay bị chọn theo giá. Chỗ nào sẽ cắm đồ nặng — bếp, chỗ để máy giặt, chỗ bình đun — nên là loại chịu tải lõi sứ, ví dụ ổ cắm chịu tải 4 cửa lõi sứ hoặc bản 3 cửa. Chỗ đèn quạt thường thì ổ cắm loại phổ thông là đủ.
Ngoài ra ngó thêm: công tắc bấm có nhẹ tay đều nhau không, bảng điện bắt có chắc vô tường không, đui đèn vặn bóng có ăn ren không. Mấy cái này thợ đổi lúc còn ở công trình thì nhanh, đi rồi thì mình tự xoay.
Nói thật thà một câu
Danh sách này là để chủ nhà biết đường mà hỏi, chứ không thay được thợ. Mấy phép đo như đo cách điện, đo tiếp địa thì phải có đồng hồ chuyên dụng và người biết đọc kết quả. Cái mình làm được là: mở tủ điện ra nhìn, cắm thử, bật thử đồng loạt, đếm ổ, và xin cho được mấy tấm hình đường dây.
Hỏi – đáp
Nhà tôi thợ chỉ lắp một cái CB tổng, vậy có được không?
Được hiểu là điện vẫn chạy, nhưng bất tiện và khó dò. Chỉ cần một ổ cắm chập ở phòng sau là cả nhà tối. Nên xin tách ít nhất mấy nhánh cơ bản: đèn, ổ cắm, bếp, máy lạnh, nhà tắm. Lúc nhà còn trống thì tách rẻ.
Bao nhiêu ổ cắm một phòng là đủ?
Không có con số cứng, tùy bạn định kê gì. Cách nghĩ thực tế hơn là đi một vòng, đứng ở từng góc mà tưởng tượng: giường kê đây thì đầu giường cần ổ, bàn kê kia cần ổ, chỗ này sau sẽ để tủ lạnh. Thiếu một ổ lúc này thì thêm dễ, sau này thì phải dùng dây kéo dài chạy vòng vòng.
CB tổng nhà tôi nên chọn bao nhiêu A?
Cái này phải tính theo tổng đồ trong nhà và theo dây nguồn vô nhà, không chọn theo cảm tính, cũng không phải cứ chọn số lớn là an toàn — CB lớn quá thì dây chịu không nổi mà CB vẫn chưa cắt. Chuyện này nên để thợ tính. Bạn cứ liệt kê đồ định dùng rồi nhắn qua Zalo, mình gợi ý hướng để bạn trao đổi lại với thợ.
Thợ nói “yên tâm, dây to lắm”, vậy tin được không?
To hay không thì nhìn được, nhưng quan trọng hơn là đúng cỡ cho từng nhánh chứ không phải to hết là tốt. Cách kiểm dễ nhất cho chủ nhà: hỏi nhánh bếp và nhánh máy lạnh dùng dây bao nhiêu, ghi lại. Rồi bật thử đồng loạt xem có sụt áp thấy rõ không.
Đọc thêm
- Nhà mới, sửa nhà cần sắm thiết bị điện gì? Danh sách cơ bản
- CB tổng cả nhà chọn bao nhiêu Ampe
- Bảo trì tủ điện, bảng điện tại nhà định kỳ sao cho an toàn
Nhà mình mấy tầng, mấy phòng, định sắm những món nào — chụp giùm tấm hình cái tủ điện rồi nhắn Zalo, mình coi giúp còn thiếu nhánh nào và ổ cắm chỗ nào nên đổi loại chịu tải.
———————
📞 Hotline/Zalo: 0918531961
🌐 Website: vinamax.vn
🏠 Duy Khoa Home Electric