Mùa mưa bão hay cúp điện, nhiều nhà sắm cái máy phát điện mini hoặc bộ lưu điện để có chút điện xài đèn, quạt, sạc điện thoại. Tới lúc dùng thì kẹt: máy phát chỉ có vài ổ cắm trên thân, mà đèn quạt trong nhà thì gắn cố định trên trần, trên tường.
Thế là có người bày cách “gọn nhất”: làm một sợi dây hai đầu đều là phích đực, một đầu cắm vô máy phát, một đầu cắm ngược vô ổ cắm trong nhà — cho điện chạy ngược vô hệ thống, cả nhà có điện. Nghe tiện thật, nhưng đây là cách làm nguy hiểm bậc nhất trong mấy chuyện điện dân dụng. Xin nói rõ vì sao.
Vì sao cách đó nguy hiểm?
1) Sợi dây đó luôn có một đầu hở mang điện. Khi cắm đầu này vô máy phát và máy đang chạy, đầu phích còn lại chìa ra ngoài với hai chân kim loại đang có điện. Ai vô ý cầm, trẻ con nghịch, hoặc chân phích chạm vô vật kim loại — hậu quả rất nặng. Chuyện này xảy ra không hiếm.
2) Điện chạy ngược ra ngoài đường dây chung. Nếu đúng lúc đó CB tổng nhà mình chưa cắt, điện từ máy phát sẽ đi ngược qua đồng hồ ra đường dây khu phố. Thợ điện lực đang sửa trên trụ vì tưởng đã cắt điện — chuyện gì xảy ra thì ai cũng đoán được. Nhà mình cũng thành người gây ra.
3) Đường dây đó không được bảo vệ đúng. Cắm ngược vô một ổ cắm nghĩa là toàn bộ dòng điện cho cả nhà chui qua đúng cái ổ đó và đoạn dây nhánh của nó — vốn chỉ được tính cho một vài thiết bị. Ổ nóng, dây nóng, mà CB nhánh nằm sai phía nên không bảo vệ được gì.
4) Máy phát và điện lưới gặp nhau là hư máy. Lỡ điện lưới có lại trong lúc máy phát vẫn đang chạy và chưa cắt CB tổng, hai nguồn đụng nhau — nhẹ thì cháy máy phát, nặng hơn thì kéo theo mấy món đang cắm.
Nói gọn: cái tiện đổi lấy rủi ro quá lớn. Đừng làm.
Vậy dùng máy phát, bộ lưu điện sao cho đúng?
Cách đơn giản và an toàn nhất: cắm trực tiếp, không đấu vô hệ thống nhà.
- Đặt máy phát ngoài trời, chỗ thoáng, không đặt trong nhà, trong gara đóng kín hay dưới gầm cầu thang — khói máy nổ rất độc, đã có nhiều vụ ngạt vì đặt máy trong nhà.
- Kéo dây từ ổ cắm trên thân máy vô nhà bằng cáp nối dài đàng hoàng, ví dụ cáp nối dài gồm phích cắm và phích nối 500W cho đèn, quạt, sạc.
- Từ đó cắm vô ổ cắm nhiều cửa có công tắc để chia cho vài món, mỗi dãy tắt mở riêng.
- Cần thắp sáng chỗ tối thì dây nguồn liền đuôi đèn E27 có công tắc 500W kèm bóng bulb bọc nhôm là gọn nhất — treo lên là sáng, hết cúp điện thì cất.
Cộng oát trước khi cắm. Máy phát mini gia đình thường công suất khiêm tốn. Cứ cộng oát của mấy món định cắm rồi so với con số ghi trên máy, chừa dư ra một khoảng. Đừng cắm bếp từ, ấm siêu tốc, máy nước nóng vô máy phát nhỏ — mấy món này ăn từ 2000W trở lên, máy gánh không nổi mà dây cũng nóng.
Muốn cả nhà có điện thật sự thì phải làm đúng bài. Nghĩa là gắn thiết bị chuyển nguồn (cầu dao đảo) tại tủ điện, do thợ điện có nghề làm, sao cho không bao giờ điện lưới và máy phát nối thông với nhau. Đây là việc phải làm ở tủ điện, không phải việc cắm cắm rút rút ở ổ cắm. Tốn thêm chút tiền nhưng đúng cách.
Bộ lưu điện (UPS, pin dự phòng) thì sao?
Loại này êm hơn máy nổ, không khói, để trong nhà được, nhưng nguyên tắc y hệt: cắm thiết bị trực tiếp vô ổ trên thân máy, không bao giờ đấu ngược vô ổ tường.
- Bộ lưu điện thường chỉ đủ cho modem wifi, camera, vài bóng đèn, quạt nhỏ, sạc điện thoại.
- Đừng cắm tủ lạnh, máy lạnh, máy bơm vô bộ lưu điện nhỏ — mấy món có máy nén khởi động dòng cao, dễ làm máy báo quá tải hoặc hư.
- Bộ lưu điện cũng là món cắm điện 24/7, nên cho nó một ổ cắm chắc chắn, thoáng, đừng nhét sau tủ.
Trước mùa mưa, kiểm luôn mấy thứ này
Chuẩn bị nguồn dự phòng thì cũng nên rà lại phần điện chính, vì cúp điện – có điện lại nhiều lần trong mùa mưa cũng là lúc đường dây dễ lộ điểm yếu:
- Tủ điện có chia nhánh chưa, mỗi khu một CB cóc riêng thì khi có sự cố cắt gọn hơn nhiều.
- Khu ẩm (nhà tắm, chỗ giặt, sân sau) đã có CB chống giật chưa — mùa mưa là mùa dễ rò điện nhất.
- Ổ cắm ngoài hiên, ban công nên là loại có màng che, tránh mưa tạt vô lỗ cắm.
- Nhắc lại nguyên tắc đồng bộ: nguồn – dây – CB – phích cắm – ổ cắm – thiết bị phải cùng cỡ với nhau; đồ từ khoảng 2000W trở lên phải đi dây riêng, CB riêng, dùng ổ cắm chịu tải lõi sứ chứ không cắm chung ổ nhiều lỗ.
- Phích cắm cho đồ tải nặng nên là phích lõi sứ chịu tải 6000W — ổ khỏe mà phích yếu thì chỗ nóng nằm ở phích.
Chốt lại
Máy phát điện, bộ lưu điện là đồ tốt khi dùng đúng cách: cắm thẳng vô máy, kéo dây tới chỗ cần, không bao giờ đẩy điện ngược vô hệ thống trong nhà. Sợi dây hai đầu đực là món nên bỏ hẳn ý định làm, dù thấy ai chỉ.
Anh chị đang tính sắm nguồn dự phòng, không rõ nên kéo dây, dùng ổ cắm loại nào cho vừa công suất — cứ nhắn Zalo nói rõ định cắm những món gì, VINAMAX tư vấn cụ thể.
Tham khảo thêm các nhóm sản phẩm: Dây nguồn – Cáp nối · Ổ cắm điện · CB – Aptomat · Bảng điện · Đui đèn – Phụ kiện
📞 Hotline/Zalo: 0918531961
🌐 Website: vinamax.vn
🏠 Duy Khoa Home Electric