Nghe tên “dây trung tính”, nhiều người tưởng dây này luôn không có dòng. Thực ra, dòng trên dây phụ thuộc cách nối tải và trạng thái của cả hệ thống.
Một nhánh tải và ba nhánh tải khác nhau thế nào?
Trong nhánh điện nối giữa pha và trung tính, dòng tải khép mạch qua dây trung tính. Ở hệ ba pha bốn dây, ba dòng cơ bản hình sin cân bằng có thể triệt tiêu nhau tại điểm chung. Khi tải lệch, phần không triệt tiêu tạo dòng trung tính. Tài liệu kỹ thuật của Schneider Electric cũng giải thích rằng thành phần hài bậc ba từ tải phi tuyến có thể cộng trên dây này.
À, ra vậy: ba pha đang hoạt động không đồng nghĩa dây trung tính luôn không có dòng. Mức dòng thực tế cần được đo tại hệ thống cụ thể; sơ đồ minh họa không thay được phép đo.
Tra nhanh bốn tình huống
| Tình huống | Cách hiểu |
|---|---|
| Một tải pha–trung tính | Dây trung tính khép mạch dòng tải. |
| Ba dòng cơ bản cân bằng | Các dòng có thể triệt tiêu. |
| Ba tải lệch nhau | Phần dòng còn lại đi trên dây trung tính. |
| Có tải phi tuyến | Thành phần hài có thể cộng lại. |
Khi nào cần người có chuyên môn?
Nếu tủ điện nóng bất thường, có mùi khét hoặc thiết bị hoạt động chập chờn, bạn nên dừng dùng phần liên quan và gọi thợ. Việc đo dòng, đánh giá tải và thiết kế dây là công việc chuyên môn; đừng tự mở tủ hoặc thay dây theo suy đoán.
Đọc thêm mất trung tính và lệch điện áp và bảo trì tủ điện.
Hỏi – đáp
Dây trung tính có dòng điện không?
Có. Với tải một pha nối giữa pha và trung tính, dòng tải khép mạch qua dây trung tính.
Ba pha cân bằng thì dây trung tính luôn không có dòng?
Không thể khẳng định cho mọi hệ thống. Ba dòng cơ bản cân bằng có thể triệt tiêu, nhưng tải phi tuyến có thể tạo dòng hài trên dây trung tính.
Vì sao tải lệch làm dây trung tính có dòng?
Khi dòng của ba pha không cân bằng, chúng không triệt tiêu hoàn toàn tại điểm chung; phần còn lại đi trên dây trung tính.
Mình tự đo và đổi dây trung tính được không?
Không nên làm khi thiếu chuyên môn. Hãy nhờ thợ đo và đánh giá đúng hệ thống.
Duy Khoa Home Electric · Hotline/Zalo 0918531961 · vinamax.vn