Đang giữa độ, khách vừa canh cơ thì bụp — cả dàn đèn trên bàn tối thui. Chủ quán chạy đi bật lại CB, khách đứng chờ, ván đó coi như bỏ. Hoặc kiểu khác: bóng đèn trên một cái bàn cứ vài tuần lại cháy một lần, thay bóng mới vẫn cháy, mà mấy bàn kia thì êm ru.
Hai chuyện đó gặp gần như ở quán bida nhỏ nào cũng có. Mà nguyên nhân thì không nằm ở cái bóng đèn, cũng không nằm ở chỗ “điện khu này yếu”.
Quán bida khác chỗ nào so với quán ăn, quán cà phê?
Một là đèn bật liên tục rất nhiều giờ. Quán bida mở từ trưa tới khuya, mỗi bàn một dàn đèn treo thấp 3–4 bóng, ngày chạy 10–12 tiếng là bình thường. Đồ điện nào bật lâu như vậy thì chỗ hỏng đầu tiên thường là chỗ lắp bóng — tức cái đui đèn — chứ không phải cái bóng.
Hai là đèn treo thấp ngay trên mặt bàn. Người cầm cơ đứng lên, chồm qua bàn, có khi đụng vô chụp đèn. Dây đèn mà thòng lòng hoặc mối nối hở là chuyện phiền, chưa kể chụp đèn kim loại lỏng ốc rớt xuống mặt nỉ.
Ba là tải nặng lại nằm ở chỗ khác. Đèn bida tuy nhiều bóng nhưng bóng LED giờ ăn điện ít. Cái thật sự làm nhảy CB ở quán bida gần như luôn là máy lạnh và tủ mát nước ngọt — hai thứ này dồn chung nhánh với đèn thì tối đèn cả quán.
Chia nhánh — làm trước, đỡ sửa sau
Quán nhỏ vài ba bàn thì tối thiểu nên tách ba nhánh riêng, mỗi nhánh một CB:
- Nhánh chiếu sáng: dàn đèn các bàn + đèn quán. Nhánh này nhẹ, nhưng phải đứng riêng để bên kia có nhảy thì đèn vẫn sáng, khách còn thấy đường đi.
- Nhánh lạnh: máy lạnh, quạt lớn. Máy lạnh lúc khởi động kéo dòng cao hơn lúc chạy đều, nên cứ để riêng.
- Nhánh tủ mát + quầy: tủ mát nước ngọt, tủ kem, máy tính tiền, loa, bộ phát wifi.
Chia vậy thì khi có sự cố, tối đa chỉ mất một mảng, không mất cả quán — và cũng dễ dò ra chỗ hư. Cần chọn CB tổng bao nhiêu A thì coi thêm bài CB tổng cho cả nhà chọn bao nhiêu Ampe.
Về dòng CB nhánh, quán thường dùng CB cóc 20A cho nhánh đèn nhẹ và CB cóc 30A cho nhánh có máy lạnh hoặc tủ mát. Xem đủ dòng trong danh mục CB – Aptomat.
Dàn đèn trên bàn: chọn đui cho đúng, đừng chỉ lo cái bóng
Bóng cháy đi cháy lại đúng một vị trí gần như luôn là lỗi ở chỗ lắp: đui rão, tiếp xúc chập chờn, mối nối lỏng làm nóng cục bộ. Thay bóng mới vô chỗ đó thì bóng mới cũng đi theo.
Với dàn đèn bàn bida nên chọn đui đèn E27 loại chắc chân, hoặc đui đèn E27 bắt tường khi cần bắt cố định vô thanh treo. Bóng thì loại phổ thông như đèn bulb trụ nhựa bọc nhôm là đủ dùng cho bàn bida. Muốn hiểu kỹ hai loại đui khác nhau chỗ nào thì đọc Đui đèn E27 thường và đui E27 bắt tường.
Vài chỗ quán hay làm ẩu, tránh giùm:
- Xoắn dây rồi quấn băng keo treo lơ lửng trên bàn — cái này nên đi trong nẹp và cố định đàng hoàng.
- Bắt đui vô tấm gỗ mỏng ọp ẹp, lâu ngày lung lay làm rão tiếp xúc.
- Nhét 4 bóng vô một chụp kín bít bùng, nóng quá thì tuổi thọ rớt nhanh.
Bảng tra nhanh cho quán bida nhỏ
| Thiết bị trong quán | Nên đi thế nào | CB nhánh tham khảo |
|---|---|---|
| Dàn đèn bàn bida (3–4 bóng/bàn) | Nhánh chiếu sáng riêng, dây đi trong nẹp, đui chắc chân | CB cóc 15–20A |
| Máy lạnh | Nhánh riêng, không dùng ổ chia | CB cóc 30A + dây đủ lớn |
| Tủ mát nước ngọt / tủ kem | Ổ cắm chịu tải cố định, cắm thẳng vào ổ tường | CB cóc 20–30A |
| Quầy: máy tính tiền, loa, wifi, camera | Ổ cắm nhiều lỗ có công tắc, đặt cao khỏi mặt quầy | CB cóc 15–20A |
| Ổ cắm khách sạc điện thoại | Ổ gắn tường cố định, không thả dây kéo dài dưới sàn | Chung nhánh quầy |
Chỗ cắm: cắm cho đúng chỗ, đừng nối chồng
Tủ mát nước ngọt là thứ nhiều quán hay cắm sai nhất — cắm vào ổ chia rồi ổ chia lại cắm vào ổ chia khác cho tới chỗ có điện. Tủ mát chạy 24/24, motor đóng cắt liên tục, nối chồng như vậy làm chỗ tiếp xúc nóng dần.
Tủ mát nên cắm thẳng vào ổ cắm chịu tải lõi sứ gắn cố định, ví dụ ổ cắm chịu tải 3 cửa lõi sứ. Nếu ổ tường ở xa mà bắt buộc phải kéo, thì dùng loại có sẵn dây dài và có CB bảo vệ như ổ cắm 6 lỗ lõi sứ dây 3m/5m, chứ đừng nối nhiều tầng ổ chia.
Quầy thì tiện nhất là loại nhiều lỗ có công tắc từng cụm, kiểu ổ cắm 6 cửa 2 công tắc hoặc ổ cắm 4 lỗ có công tắc ngắt 2 cực. Đặt cao khỏi mặt quầy, tránh chỗ nước đá với ly nước đổ. Còn nhiều mẫu trong danh mục ổ cắm điện.
Nhắc chuyện an toàn — phần này đừng bỏ qua
Nguyên tắc chung cho quán: nguồn – dây – CB – phích cắm – ổ cắm tường – thiết bị phải đồng bộ. Gắn ổ cắm chịu tải xịn mà dây kéo tới nó nhỏ xíu thì chỗ yếu nằm ở sợi dây, không phải ở cái ổ.
Thiết bị từ 2000W trở lên — máy lạnh lớn, bình nóng lạnh nếu quán có phòng vệ sinh nước nóng — phải đi CB cóc riêng và dây đủ lớn, cắm thẳng, không cắm qua ổ chia.
Quán bida hay có khu rửa ly, khu vệ sinh, có khi có sân để xe ngoài trời. Mấy khu ẩm ướt đó nên có CB chống giật riêng. Loại có hộp nắp đậy như aptomat chống giật có hộp đựng nắp đậy gắn cho quán gọn và đỡ bụi. Gắn rồi thì mỗi tháng nhớ bấm nút TEST một lần coi còn nhạy không.
Ổ cắm chỗ hay bị nước văng thì chọn loại ổ cắm 3 cửa có màng che, và đặt cao khỏi sàn.
Đọc kiểu nhảy CB để biết hư ở đâu
Cái này nhiều chủ quán không để ý, mà nó nói cho mình biết khá nhiều:
- Nhảy đúng lúc bật máy lạnh hoặc lúc tủ mát chạy lại → nghiêng về quá tải hoặc nhánh chia chưa đủ.
- CB chống giật khu rửa ly nhảy → gần như luôn là rò, phải kiểm chứ đừng bật đại lên xài tiếp.
- Nhảy ngẫu nhiên, không theo thiết bị nào → thường là mối nối lỏng hoặc CB đã yếu, nên cho thợ coi.
Và tuyệt đối đừng “chữa” bằng cách thay CB số Ampe lớn hơn cho hết nhảy. CB nhảy là nó đang báo, thay số lớn hơn chỉ là bịt miệng cái báo đó lại.
Hỏi – đáp nhanh
Quán bida 4 bàn thì cần CB tổng bao nhiêu A?
Không có con số chung cho mọi quán, vì còn tùy máy lạnh mấy cái, tủ mát mấy cái. Cách làm đúng là cộng công suất các thiết bị đọc trên tem, rồi tính theo lúc cao điểm buổi tối. Quán 4 bàn có 1–2 máy lạnh thì thường tách 3 nhánh như trên là chạy êm. Nếu không chắc thì chụp hình tủ điện với tem thiết bị nhắn Zalo, bên mình coi giúp.
Bóng đèn trên một bàn cứ cháy hoài, mấy bàn kia không sao là do đâu?
Cháy đi cháy lại đúng một vị trí thì nghi cái đui và mối nối chỗ đó trước, không phải nghi cái bóng. Đui rão hoặc mối nối lỏng làm tiếp xúc chập chờn, sinh nhiệt, bóng nào gắn vô cũng chết sớm. Thay đui mới chắc chân, siết lại mối nối rồi hẵng thay bóng.
Tủ mát nước ngọt cắm chung ổ chia với máy tính tiền được không?
Không nên. Tủ mát là đồ có motor chạy suốt ngày đêm, đóng cắt liên tục; máy tính tiền thì cần nguồn êm. Cắm chung ổ chia thì vừa hại chỗ tiếp xúc, vừa dễ kéo theo nhau khi có sự cố. Tủ mát nên có ổ cắm chịu tải riêng, cắm thẳng.
Đèn bàn bida treo thấp có nguy hiểm không?
Bản thân bóng LED thì mát, không đáng lo. Cái đáng lo là dây thòng và mối nối hở ngay tầm tay người chơi, cộng với chụp đèn bắt không chắc. Đi dây trong nẹp, cố định đàng hoàng, siết chụp cho chắc là yên tâm.
Cần tư vấn thì nhắn cho tụi mình
Quán mới mở, không rành phải chia mấy nhánh hay chọn ổ nào cho tủ mát — chụp giùm cái tủ điện, cái tem công suất máy lạnh với tủ mát rồi nhắn Zalo. Bên mình coi rồi tư vấn ổ, dây, CB cho hợp, không bán dư.
Đọc thêm mấy bài cùng mảng quán xá: Mở quán cà phê nhỏ tại nhà, Mở quán trà sữa nhỏ và Quán nhậu, quán ốc, quán lẩu nướng bán buổi tối.
———————
📞 Hotline/Zalo: 0918531961
🌐 Website: vinamax.vn
🏠 Duy Khoa Home Electric